GÁC ĐŨA THIÊN THANH

"Bữa ăn sum vầy bên bếp lửa/Mẹ so đũa thừa lại nhớ đến ta"

_Thu Bồn_

Trước khi có Gác đũa, đôi đũa đã xuất hiện từ bao giờ và có nguồn gốc ra sao? Đây đều là những câu hỏi mà các nhà nghiên cứu văn hóa và lịch sử vẫn còn tranh luận, khi nguồn gốc của chiếc dụng cụ ăn uống quen thuộc này vẫn còn là một bí ẩn chưa có lời giải rõ ràng. Nhiều học giả phương Tây cho rằng đũa bắt nguồn từ văn minh Trung Hoa, gọi là "civilisation des baguettes", và đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống ẩm thực của người châu Á từ lâu. Tuy nhiên, các học giả viết sử Trung Quốc lại có ý kiến khác: họ cho rằng trong thời Tần Hán, người Trung Quốc không dùng đũa để ăn mà chủ yếu là lấy tay bốc thức ăn. Trong khi đó, người Đông Nam Á lại cho rằng đũa có nguồn gốc từ nền văn minh lúa nước của khu vực này, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của cây tre – nguyên liệu chính để chế tạo đũa. Thậm chí, trong lịch sử, người Trung Quốc chỉ bắt đầu sử dụng đũa từ khi mở rộng lãnh thổ và thôn tính các vùng bách Việt cổ thời nhà Tần, Hán. Dù nguồn gốc thực sự của đôi đũa vẫn còn là một bí ẩn, không thể phủ nhận rằng nó đã trở thành một phần thiết yếu trong văn hóa ẩm thực của nhiều quốc gia châu Á, thể hiện rõ nét trong phong cách ăn uống, lễ nghi và truyền thống của từng dân tộc.

Tại Việt Nam, sự xuất hiện của đôi đũa có thể được truy tìm qua những câu chuyện cổ tích, như chuyện Trầu Cau. Trong câu chuyện này, người ta kể về hai anh em sinh đôi Tân và Lang cùng ăn cơm chung trên một mâm, nhưng chỉ có một đôi đũa. Người em, Tân, kính trọng và nhường đũa cho anh, thể hiện nét đẹp của lễ nghĩa và sự trân trọng trong văn hóa gia đình Việt từ ngàn xưa. Như vậy, hình ảnh đôi đũa không chỉ là một dụng cụ ăn uống đơn thuần mà còn là biểu tượng của tình cảm gia đình, lòng kính trọng và truyền thống văn hóa sâu sắc. Từ thời Hùng Vương lập quốc đến ngày nay, việc người Việt ăn cơm bằng đũa đã trở thành một thói quen tự nhiên, giống như người Ấn Độ dùng tay hoặc người phương Tây dùng dao, nĩa – đều phản ánh nét đặc trưng trong phong cách sinh hoạt của từng nền văn minh.

Cùng với sự phát triển của xã hội và văn hóa, Gác đũa ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu giữ gìn vệ sinh và thể hiện sự tinh tế trong ẩm thực. Trong các bữa ăn trang trọng của người châu Á, đặc biệt là Việt Nam, giá đỡ đũa thường được sử dụng để đặt đũa đúng cách, không để bụi bẩn dính vào đầu đũa, đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với món ăn và người cùng dùng bữa. Thông thường, gác đũa được đặt ở phía trước bên trái của đĩa, với đũa song song mép bàn hoặc phía bên phải, mũi đũa hướng về phía trước, thể hiện ý thức về vệ sinh và phép tắc. Sự ra đời của gác đũa phản ánh một tư duy tinh tế, sự coi trọng vệ sinh và tôn trọng trong văn hóa ẩm thực Á Đông, trong đó có Việt Nam. Nó không chỉ là một phụ kiện nhỏ gọn mà còn thể hiện phong thái ăn uống văn minh, lịch sự, tránh đặt đũa trực tiếp xuống bàn, qua đó giữ gìn sự trang nghiêm và ý nghĩa của bữa ăn.

Thiết kế mẫu gác đũa "thiên thanh" của thương hiệu Tu Hú ceramics tập trung vào các ý niệm của 4 yếu tố: Quý ,Ấm, Hoà, Thanh tập trung thể hiện sự trang trọng,tinh tế, ấm áp với đôi chân nâng cao và hai đầu vuốt cong tạo điểm lõm mèm mại ở giữ giữ cho đôi đũa không xô lệch, lăn tròn. Mẫu gác đũa này thể hiện sự trang trọng qua cấu trúc nâng cao đầu đũa khỏi mặt bàn, giúp giữ vệ sinh, tôn trọng thực phẩm và người dùng, đồng thời tạo điểm chạm đẳng cấp phù hợp với các bữa tiệc cao cấp hay không gian ẩm thực tinh tế của người Á Đông. Phần chân nâng cao còn tượng trưng cho sự trân trọng và trang nghiêm, còn các đầu đũa vuốt cong mang ý nghĩa của sự ấm áp, chăm sóc và nâng niu – như vòng tay ôm ấp, thể hiện sự gần gũi, chu đáo trong từng bữa ăn.

Các yếu tố trong thiết kế của "Thiên Thanh" còn thể hiện rõ các giá trị văn hóa: "Quý" tượng trưng cho sự lễ nghi, trân trọng; "Ấm" thể hiện sự gắn kết, yêu thương trong gia đình; "Hòa" nhấn mạnh sự cân bằng, hài hòa giữa các thành viên, góp phần duy trì không khí ấm cúng, thuận hòa; còn "Thanh" mang ý nghĩa của sự tĩnh lặng, thanh khiết, giúp tạo ra cảm giác thư thái, bình yên giữa nhịp sống hối hả.

Màu sắc của sản phẩm thường ưu tiên các tông trầm như nâu gỗ, vàng nhạt, xanh lá hoặc trắng, mang lại cảm giác bình yên, tránh những màu quá nóng hoặc nặng nề như đỏ hoặc đen. Tất cả hòa quyện để biến việc đặt đũa thành một nghi thức nhỏ nhưng đầy ý nghĩa, nâng cao trải nghiệm ẩm thực gia đình theo phong cách tinh tế và trang nhã.

Cũng như sự ra đời của các sản phẩm khác do thương hiệu Tu Hú ceramic thiết kế và sản xuất, điều duy nhất chúng tôi mong đợi là mẫu gác đũa này có thể hiện diện và biến việc đặt đũa thành một nghi thức nhỏ, trân trọng trải nghiệm ẩm thực  của gia đình bạn.